vrijdag 30 juni 2017

Chironomidae

Pearingsdûns fan plommeneven yn formaasje, 
   jimme ophakkerich folkje chironomidae 
komt oan in parasjute del dy't him net iepenet
   en krûpt werom as iesreade larve. 

Om yn ’e ûnderwetterstâlen fan wyt snoekeblêd
   of yn in jachthaven stil te ferpopjen 
ta lid fan it minskdom. Mar no ûnderweis as
   in swart op en del boppe de Ofslútdyk.

Se hawwe in bochele thoarax, wulve oer de kop.
   Underûntwikkele mandibels, teminsten yn 
Europa, mei earder in pear skynpoaten noch 
   op it boarstsegmint en oan it achterliif ek 

twa hierrige procerci. As se dan fan hûs út 
   tagelyk de dyk del sille, is alles wat grutter; 
akwatyske poppen komme mei driuwplaten, 
   om plankgas te jaan yn 't fuortplantsjen. 

De konservator fan it natuermuseum seit, 
   it is in magyske dûns, dy’t net duorret, it is 
om yndruk te meitsjen, foar de koarte seks, 
   en dêrnei wol men leafst tepletter op it foarrút, 

mei de grutte wite wjokken opteard yn rêst 
   boppe brutsen antennes foar it folgjen út. 
Lytse eksploazjes heart men, mei miljoenen 
   wurdt ôfrekkene, gjin fangrail fanneden. 

Likegoed wurdt de larve wer lein, bewenjend 
   wikseljende biotopen, fan mar en see, oan 
lytse slytgatten ta yn fersûpte beamtûken. 
   Of yn ’e droechte krûpend, om, lykas ús, 

tiid te fersitten, buien wachtsjend en wiette. 
   En de maityd wol witte, hat hemoglobine 
sines al dien oan heil? As de fleanshow begjint, 
   is 't tusken wite streken frij entree, 

dêr’t - sa't in túnman syn fruchten fan ’e beam, 
   sa't de swarte lûs as opfretter plôket - 
men rattelet yn 't moanneljocht mannich kear, 
   oer it asfalt fleanend, dat it wjerkeatst,

wylst ytlike wetterkantsykjende chironomidae,
   myn foarrút missend, metamorfosearje
yn achterrútske swellebekjes, ommers ek sljocht
   op plommeneven boppe de Ofslútdyk.


.

dinsdag 27 juni 2017

Goejûn, Delphine

                                    Midsimmerjûn 2017

Azem út Brugge, oandraven komst as in súdwester 
   oer de greide; jûnsloft oer Wytgaard bewaait. 
Ferdwinende boartersguodtrekkerkes ride 

   mei dy mei, wylst ûndertekse fleskes klappe 
leech yn ’t krat. Op Tsjissema State sil immen sprekke 
   yn 'e skuorre, sa’t selden sprutsen wurdt. 

Earst ôftaastend, hoeden, traach. Dêrnei mei egards 
   en ferûntskuldigingen foar fragyl en fan fier. 
Dan swellestutterich hinne-en-wer, as it waarglês 

   knypeagjend nei de bûterdrippen, saniis 
noch fallend bûten.  Oan 'e ein applaus,
   lang net wiis, o hagelslach mei sachte -g. 

Goejûn, Delphine! Do bist ek oait ridderslein 
   troch in skriftkultuer, en optekene yn it ûnhillich
berteboek fan noait om frege memmetaal. 

   Wolsto dan nou it bûthús fan 'e mûzen befrije?
Is ’t mei dêrom, dat wy poezebrokjes jouwe? 
   Byt mar ta, sis ik. En do seist “(Mi)au!”  

Beweging te wêzen op de lêste kuil, dy kûle 
   kinne wy omhinne. It leafst litsto Gezelle 
de simmermieden meane, mei as feint op dyn side 

   de krúsbôgesjitter: ,,Ik zei het nog: gele papiertjes!” 
Mar do diest it, Delphine – ús leksikons
   it leksum opsizze. Om súdlik wer te ferdwinen.


.

zondag 25 juni 2017

It merkeskip

Dêr komt Kloastermans draaimûneskip yn ’t sicht; 
   ik sil helpe om it spul it keatslân op te krijen. 
De feal beskild’re hurdboardplaten, keatlings, spankabels, 
   de bakjes om boppe de buorren út te fleanen, 
en ek de 52-toets Bruder, dy’t wol ta swijen bringt 
   de man dy’t yn ’e krante freget: ‘Wat nut 
hat it yn ús tiid noch, mei syn oerrinnend skala fan 
   útgeansmooglikheden, om op in doarpsmerke te frijen?’ 

Mar men is alle merken mei. Ik toarkje mei de boargers 
   om op ’t fjild; mids sunige boeren en folle rijere 
sujetten hâld ik it mei potsemakkers, foar de man oer 
   mei sedeprinten om him hinne. Ik trochsykje 
de djippe kretten fan ’e nearingdwaanden en ik dûnsje 
   yn ’e rûnte mei it jongfolk by de blaaspoepen. 
Faaks komt de tûne foar it kattekneppeljen foar ’t lêst 
   foar ’t ljocht, en wurdt sein oer de draaimûne: 

,,Allegear deryn, dat lit gjin plak mear foar de duvel!” 
   Tolve hynderkes, gouden gondels en wat autobakjes 
waaie tingeljend oan ’e tinte fan ’e koekeferkeap foarby. 
   Dêr stean de bokken fansiden, om de jonge 
fammen temûk te taksearjen; drystere feinten 
   sjitte papieren roaskes of in knuffelbear mei de buks. 
Swarte Hindrik út ’e Wâlden ferklapbûtst syn bûssinten, 
   Rein Tiedes fan Snits glimket om ’e ringsmiterswille, 

as stadichoan de sinne ôftakket. It elektrysk 
   stekt syn ljocht op foar de spanning fan de sweef. 
Yn ’e swietrook fan bier en baarnde sûkerspin 
   lûke de jonges de jaskes út en helpe mei om óp 
te smiten, wat heger, wat moaier. En krekt op it stuit 
   fan jut-op ’e-kop wurdt it in oare wrâld – de bern 
saaie wol troch de loft, mar it lûd falt ynienen 
   fuort. Kin in draaimûne noch wol draaimûne wêze? 

Yn myn bakje knyp ik my de knûst hast fyn 
   fan benaudens: fanâlds luts de merke fiks folk, 
mar merke is no merk. Gjin plak ‘om ris foar in kreame 
   of in dis te stean, om alles wat dêrop wie te begapjen 
en te betaasten, salang as ’t geduld fan de kreamer 
   it taliet: - of hja hâlden ho by in blok, dêr’t in man 
by stie mei in grut mes yn ’e hân, te roppen: 
   “Wa wol in hou ha?!”’ 

(Sa’t Waling it sei.) Merk – de digitalisearre dream 
   fan in ûnbidich skip, dat troch gjin opfeart past, 
komt mei mienskipsliet, lidmaatskipskaart. 
   Smarjild is yn, om ’t doarpsgesicht fan boppe-ôf – 
net tekene yn ’t sweevjen mei, mar nommen út in 
   drone syn kontgat wei – te troaien yn it mal. 
Dat eartiids al, út foarskriuwend tinken, merkegean 
   mei in duorsum wantsje op 'e hûd ferbea.

Lit my de merke helpe foar in frijkaartsje en in oaljekoeke. 
   De nacht falt oer de wenweinen en de rottweiler sliept. 
It keatsfjild leit stil. Achter it hok oan de kopske kant 
   fan de iisbaan boskje lette frijers gear, 
foar’t se de kant fan de heabergen út sette. Moarnier 
   sil ik hjir wer wêze om in hântaast te dwaan,
de hurdboardplaten en de sweefbakjes te laden 
   yn it reelizzend, reizgjend merkeskip fan Kloasterman.


.

zaterdag 24 juni 2017

Heitedingen

                                     Foar Elske Kampen

Wat in heit makket, dat wit ik wol,
   hy docht de heitedingen. 
Syn soan leart er it ljeppen, wat ik mines 
   ek bybrocht ha, mar dat binne se tink
   fergetten. Lykas hoe te fytsen  

yn myn taal. Al is de ferbining 
   kearsrjocht, sjoch mar hoe’t er swurd 
en kroade snijde – of wie dat pake – 
   op ’e wurkbank.  Hy makke – 
   sa’t it like – de wrâld en alle saken. 

Somtiden, as it knypt, as it fan binnen waait 
   dat de knipers oan ’e line draaie, 
blaast de wyn jin fan jins leafsten wei. 
   Somtiden, as it rommer kin, 
   slacht men om ’e romte in stek, 

om jins folkje fêst op fuotten 
   en út ’e sleat te hâlden. Somtiden – 
sjoch ik him oer de merke rinnen,
   by de draaimûne del, nei de sûkerspin, 
   nei de sjittinte, mei myn soannen.



.

vrijdag 23 juni 2017

Tristia

’k Bin in master yn de grutte keunst fan ’t ôfskied, 
   ’t weirinnen foar de klachten yn ’e nacht, 
as de oksen tiid as tarring kôgje yn it strie, 
   de lêste oere foar de stedswacht slacht. 
Ik ha bûgd foar ’t iere kraaien fan ’e hoanne 
   oer in rêchsek fol mei spyt, doe’t eagen bang 
en read fan ’t gûlen stoarren nei de moanne; 
   fertriet fan froulju mong mei Muze’ sang. 

Wa seit, dy’t heart dat paden skiede, 
   wat lot sok ienlik fierder gean betsjutte mei, 
of is it út meneuvels fan de hoannen te rieden, 
   sa’t it kearsefjoer op ’e Akropolis seit? 
Wêrom’t, as in oare takomst ús besibbet, 
   mar oksen kôgje ûnfersteurber yn ’e stâl, 
dy hoanne, de heraut fan ’t nije libben, 
   opspat út syn wjokken op ’e stedswâl? 

En ik rin heech mei ’t lûd fan ’t weeftou. 
   De spoel dy’t snoarret, de núnder fan de klos.  
Sjoch dan hoe’t Delia, bleatfoets geande frou, 
   smyt har hier sa sêft as dûns fan swannen los. 
O, op skriele boaiem reitsje wy yn slom 
   en earm yndie oan wurden foar ferrukking. 
Alles hat al west, en alles komt werom; 
   swiet is inkeld mar it fielen fan werkenning. 

Sa sil ’t wêze: in tinne, waaksen foarm, 
   in iikhoarnfacht allyk, leit útspraat op in skaal
foar in faam dy’t, eangjend foar in stoarm, 
   bûcht en freget nei de ein fan it ferhaal. 
Mar de Erebus te tantsjen, it sil ús neat jaan. 
   Froulju hawwe waaks, manlju bline hate. 
Kriich sil grif oer ús syn tekens dwaan; 
   sy mei’ stjerre wylst se mei de goaden prate. 


(Osip Mandelstam)

donderdag 22 juni 2017

Tweede sonate [uit: Brek dyn klank]



Ging ’s avonds de deur open met een piep, contrapunt 
voor overdag het grommelen van de kraan, of, 
eerder, het ratelende schudden van de zeef 
en het fluiten van de wind om de winterloods, 
maar ’s zomers kon de zware warmte op het veld 
doortrillen in de mensen als het kermis was, 
als een briesje blies in speelman z’n accordeon 
en bierdoppen rinkelden aan de stampofoon 
van Grote Joe. Draaimolenvolk in de oogsttijd 
zocht hooizolders op, terwijl buiten de geur hing 
van broei over boerse plommen. Ik, evengoed 
van de kook, raakte een hart met de laagste snaar.   




Denk je donker ijs in, en in een bliksemflits breekt 
voor heel even de avond in tweeën. Klaar? 
Gaan! Fel als een kat reden de dagen 
naar hun eind. – Strijd gevoerd, winter niet verslagen. 
Was over het rek komt terug in de bellen 
van het zeepsop op de tegels. In de keuken 
zingt ze uit de Tsarewitsch van Franz Lehár 
over U daarboven, waarom aan mij niet gedacht? 
Wat het geluid van nooit geschreven brieven 
degenen die je niet kennen mocht bracht – 
deze overbelichte foto’s. Zij die zonk in het wak 
van de voortijd, blijft ons altijd een vaart vooruit.   




En als hij ontstemt, luister dan, ambachtsman 
met ‘perfect pitch’, naar de kalme woorden 
van de machinebankwerker, zijn verdragen 
van de pijn als de suiker hem een teen eraf vriest.

Mar net zo goed naar de winkel met een munt. 
Die nu, omgesmeed tot ring, in je hand ligt. 
Als je goed luistert, hoor je de jaren erin, 
de gloeiende hoop voor zijn kind van een vader. 

Hoe anders kan uiteindelijk de rekening. 
Ik wil dat je het knetteren van brand uit ijzer op
ijzer in je spelen bewaart. Ik wil dat je 
wegloopt met de boventonen van je andere land.   




Iedere keer komt er een kabouter uit de witte kool, 
juist op het moment dat het gekartelde mes erin zal. 
Weet jij dat je in de zomer bij lange droogte 
de dodola moet dansen bij de deuren langs?

Vier snaren heeft je viool; deze de hoogste. 
Vier streken heeft de wereld; deze de verste. 
In je moeder tovert haar grootmoeder het schitteren 
van maar doordenderende Tweelingen, 

maar magie moet met discipline aan banden. 
Bezweren en bevrijden, zeggen jouw sterren, 
en behagen en werken. Aan vier kanten 
scheur je de voorhang stuk. Vouwt de kool zich open.



.

woensdag 21 juni 2017

Nominearre foar de Gysbert Japicxpriis 2017: Brek dyn klank


www.gerbenrypma.nl

Brief oan Noach [nij]

                       Foar Eppie Dam, fyftjin jier nei 'Igge'


Nee, noch gjin grutte rivier dêr, inkeld de Ryd. 
   Dat is de feart dêr’t de slykpaden bochten 
om it fleareboskje. En dêrachter, foar de folkstún, 
   lei de greide, tydlik yn gebrûk as glydsbaan. 
Dêr wie it, op sa’n jûn dat alles kloppe: 
   it swurk bewaaide ta in ‘Fiergesicht op Oseaan’. 

Lykwols, sûnt binne de lannen fierder rjochter 
   snijd, yn lippetsjinst oan ’e earste sneed. 
Sabeare rintmasters telle it tebekgeand tal aaien 
   fan skries en ljip en se lûke prizen yn 
foar spikkels – se drukke fiersichten út 
   yn GPS-berekkene millimeters foar Friezen. 

Se hawwe dêr gjin bergen. Wol spierballen, 
   privatisearre neffens bestean út ierde, kuil of hea. 
Dizze minske hâldt it mei parket en plestik; 
   it is de ekonomy, domme lul, kinst it witte. 
Foar belibbers zijn de duurdere kaartjes tickets; 
   de Fryske dichter hat syn tiid fersitten. 

Yn de krappe steech komt er noch, yn it skûlhok 
   op it terplân ek. En, om mei P. te praten, 
hy wit fan de ruostige badkúp fan ’e jonkheid, 
   de yn ’e tiid oan kant reage feebrêge. 
Leech hout is de doarpsminske net frjemd: 
   kinst yn provinsjale brosjueres net lêze 

dat de feartwâlskanten fierder weisakje 
   yn it weake lân. Mar oft it himels berint, 
of yn sâlte ynfiltraasje dript, of krekt weaget 
   mei de fjurriger famylje út de djipsee mei: 
foar him, dy’t it wetter erflik acht slacht, falt alles, 
   Noach, falle takomst, taal en teken wei. 

Dat ús eagen om ’e romte sykje, om wat west hat 
   net allinnich, mar ek om wat wêze moat. 
En dat wy de djipte yngean as it reidhintsje 
   dat wit wat dêr swimt, net om ta te jaan 
oan swankebasten, happend nei swellesturten, 
   mar om te fleanen, in frije fûgel oer de oseaan.



.

zaterdag 17 juni 2017

Emigraasje

Oan de jierlikse moanitor útwintering bijefolken 
   is troch 1.643 ymkers meidien. Wy rûzje dat soks 
24 persint is fan de sântûzen aktive ymkers 
   mei harren – al mei al – 15.723 bijefolken. 

Dy ymkers ferlearen by ’t winter sa’n 25 persint 
   fan ’e folken – de heechste stjerte yn alve jier. 
In tredde fan ’e ferlerne folken bliek folslein 
   ferdwûn yn ’e maityd – dan hat men faaks

de drinkplakken net tsjin ’e kâlde wyn beskerme 
   en de mûzeroasters moarntiids net weihelle 
om se yn ’e jûn wer op ’e nij te pleatsen. 
   Men hat de stiselkoppen net har fet jûn, 

mei fan gefolgen dat it mei de durchlenzung 
   ek neat wurdt, en as it bûten tsjinwierret en 
min fleanwaar is, kin briedstilstân optrede, 
   benammen as it winterfoer oprekket en de ymker

sûkers rane moat tsjin de kristallisaasje, om 
   de ferdwyn- of hongersykte foar te kommen.
 Mei 34 persint fan ’e folken waard reizge, it meast 
   nei koalsiedfjilden, mei útstapkes nei, mooglik, 

mais. Al hawwe de tamtearre wurksters dêr mear 
   smjucht op as de âlde keninginne. Dy’t sûnder 
ferwegen wachtet yn har klûs op it dialekt 
   fan in nije moer: it trompetsinjaal fan de eksodus.


.

vrijdag 16 juni 2017

Waaie

1

It bûtendyks leech, dêr’t men grutter groeit 
   As hânsum gers, lofts in sys, rjochts in bes, 

Lân dat om my hinne út it each ferdwynt; 
   By ljochtmoanne niigjend nei see, 

Om tsjin fiven as fleanfjild te begjinnen: 
   It libben is der lytser. Men bliuwt der leaver  

Wei, en wurdt op jins fuortgean út ’e winkel 
   Eskortearre troch in spesimen út in boek. 



2

Mar dan hat men de aaien al stellen, de swart- 
   Spikkele fan de lêste survivor, nettsjinsteande 

Grizer, greidefûgelûnfreonliker berjochten, 
   Skreaun yn spegelskrift boppe seedunen – 

En hûndert kleuren grien hat men meinommen, 
   De grizen fan modder, by dobben en 

Greppels skaaiend nei túnierde, mar earm 
   En skier wol weihawwend fan bertegrûn. 



3

Tûzen trillers, samar wei, ferjit ik net – rûne 
   Kykgatsjes yn it spierwyt simmerlekken 

Fan de wyn, of yn syn sonoare wintertekken – 
   Hat de loftstream oan de rinner jûn. 

Tel dêrby ek wat fljocht, krûpt, bokt en draaft 
   Tusken de pôlen, of hiel de wrâld yn ’t rûn – 

It bûtendyks leech, it makket jin net lytser 
   As in wynderjen yn ’t grutte waaien.


.

Hokkelingen

                           Foar Jacobus

Trotsearjend ienjierrich stikeltried, 
   benijd folk dat op ús ta draaft, 
telle wy segeningen. Wyn, 
   dy’t iepen oer buizen blaast, 
jout by fleagen permisje 
   ta stroffeljen, ta dûzelingen. Slink
dy’t folrint, blauklaaiïch koar, 
   swel ticht op ’e hûd fan in flinterke
yn ’e wynderingen. Swart 
   skiep dat brún skyt op grien; 
skiere grize fierte lit it wite 
   lizze achter wjitteringen. Stikels 
fergearre ûnder de wolken 
   freegje gjin machtigingen 
foar tagong ta it ryk om ’e dobbe. Wy 
   lizze inkeld te kyk foar kypjende 
ljip, bokkende hokkelingen.


.




woensdag 14 juni 2017

Memmelân

                  Where in the hell can you go 
                     Far from the things that you know

                    Natalie Merchant

Sjoch ik har dêr stean, sa lyts en dûbel, mar rjochtop
   En likegoed by flearen hearrend as de hekkele sleat
Dy’t fan ’e trijesprong foar ’t hûs de lege mieden yn rûn.
   Skjinfeid is har tafel, hjerstmis pleistosene boaiem:
No is Sybrens Hiltsje’s duvelsk plak yn ’e kroniken,
   Hjir, fan opbloei en fernieling, rônfels, en fan werberte –

Sa’t mem it wollen hie, dy’t alle dagen dochs in pypfol
   Mei har te praten stie, meast nei de kuier mei de hûn.
En sa’t myn hastich weigean ienris hiel de ryp feroare,
   Ut wenstich brike set, nei simmerdagen eksters yn ’e hage,
Spotsk wersprekkend boeren yn har rêde fûgelfrysk,
   Sa woechs in eigen krite, en waard stadich memmelân.

Lân fan taal noch net, mar blommetún, fan Jabiks Jantsje’s
   Djippe dollen om in âlde sint. Of faaks in pypke
Under afrikanen, om de see wer yn te hearren.
   Sy gie stil werom, de noait folmakke, ommelânske
Reiskes nei in op- en delgeand lân fan ljochte bosk:
   Ivich hinne-en-wer, in simpel krús as swijende tsjûge.

Op ’e buorren, fier fan ’t oeral hinne saaid beton,
   Kwea, dat tichterby ús krûpt, en oanwaakst mei de dei,
Under dekking fan ’e hellereek – de tiid, in ûne,
   Wol risselwaasjes foar in wynhoas en in reinfabryk –
Wolk dy’t driget, dochs noch tellen op him wachtsje lit –
   Op ’e buorren kom ik thús as de ferlerne soan,

Dêr’t ik Martens Afke’s man oait fan ’e brommer skopte,
   In fuotbal traapjend nei it heechste dún fan ’t Amelân,
By ûngelok, út brek wol oan in minimum ferstân.
   ’t Bewiis? In bal bedarre yn it net fan kleurefoto’s,
Mei kartelrânen, fan in mem mei swarte flinterbril
   En alle dagen wiene simmerdroech en winterstil,

Fol triljend knibbelwurk, yn reade of yn giele tulpen,
   Rigen rjochter as in strjitwei, blommen koppe, bollen
Socht dêr’t neat as modder lei en nei de himel trape.
   Letter mocht ik yn ’e hûs fan Reinders Yfke brochjes
Snobje by de kofje, en in lang ferstoarne boer,
   Mei learzens fol ferhalen op ’e rin nei de seedyk,

Kloppe nei in skoftke mei in honger op ’e doar,
   Te freegjen yn wat skrikkeljier it wurkfolk libbe,
Dat, om op ’e wâl te kommen, God gjin fragen frege
   Mar de miswier yn ’t gewaaks oan eigen hannen hie.
Memme-eagen stjoerden stiif en strang de man fan ’t hiem,
   As hie er har misdien. As wie se hommels foar him fallen.

Dan op ’e dyk, mei sicht op see en lân, twa kilometer
   Fan ’e ryp, mar ûnderwilens sinnestelsels fier
Fuort, hâldt samar, en ynienen, memmelân hjir op.
   Doarpsfroulju springe jong yn see; de bern dy krimpe wei;
It lân leit sûnder earm, de taal fan thús hat gjin ferwar.
   En oerlangsum wint de soan, fan ljocht en longen fol,

Yn syn seil in wyn dy’t geunstich is, om nei Njords Freya’s
   Winterwente ta – en dêr, nei brek en brakke nachten,
Inkeld yn 'e skyn fan ’t bernelampke oan te kommen.
   Mei fan ’t regear wol dizze koarte krabbel yn it paspoart:
Is fan ’e ryp, mar hat syn spoaren wol fertsjinne en,
   Boppedat, der komt in lyts seefarrend folkje mei.



.

dinsdag 13 juni 2017

Jiskelân

Geandewei en geandehinne haw ik west
   en op in junydei nei Spannum. 
Dêr haw ik in foto fan har makke, 
   net fier fan ’e bakkersûne fan Waling. 

Sy hat my doe mei sêft potlead tekene 
   yn it gers by de tsjerkemuorre. 
Westlik lústeren de hôfsbeammen, 
   de sinne woe dy kant net út. 

Wy krigen, op ’e weromreis, 
   by Wjelsryp kado’s fan Mexico – 
ús noardlik libben is in doarpsfeest. 
   Okeren seagen wy om ús hinne.

Ferwûndere dat granyt nei swevel rûkt, 
   yn Frjentsjer, dêr’t wy wennen, 
wie ik myn leafste in reisgids, 
   mysels in tagediene freon, 

en doe’t wy lang om let it Bilt berikten 
   siet der slok yn ’e tank 
om it flamjen op seedyk te besjen; 
   de pearkes, har jûnpetearen, 

cap yn ’e hân, kniper op ’e rok. 
   Thús joegen we tûken te iten. 
Pylgjerend yn ’e ferjitlike nacht 
   ha wy boek en blêd betocht, 

mei moaiere letters foar ûnderweis. 
   En om ’e papyrusrol te droegjen,
sloech de sinne in side om; 
   se lies in lytse kronyk fan it jiskelân.


.

maandag 12 juni 2017

Keallepoaten

Dy’t fan jierren achtentachtich is, 
   mei tearen wol, mar men jout it him net, 
foar him is it net te let om te freegjen 
   nei it lykwicht yn ’e lannen. 
Dêr’t wy draafden, rinne wy mank 
   en wy reitsje inkeld op bêd mei tank 
   oan ûnderbetelle hannen. 

Us begjinnende ingel komt te let, of 
   hielendal net. Wy freegje dêrom buorfrou – 
dy soe dochs in loopke dwaan – 
   om keallepoaten – dêr’t se foar nei it 
frijwilligerswinkeltsje pesjantelet. 
   Dat is op syn bar al djip weikrûpt 
   as noat yn in proefskrift oer krimp, 

en lykas de skoalle fan master 
   út ’e basis set; aansen skrapt út it kadaster. 
As der by ús skille wurdt oan ’e doar, 
   is ’t in pleatslike prater yn ’t spier 
foar in lang ferjitten feriening. 
   (Of it is in kolporteur, foar de ferkeap 
   fan keldere ûnreplik guod.) 

By de bûtenste huzen fan it doarp 
   slikje de wolven al oan ’e drankdoazen.
It miene perkje leit der ûngedien by; 
   de wyn plonderet de lêste titelroazen 
út ’e fertiksele floara yn ’e border 
   en klimmerblêd slacht syn slinger 
   om de skonken fan in achterbliuwer: 

foarbylden fan sels inisjatyf toane. 
   Dy’t fan jierren achtentachtich is, 
mei tearen wol, mar ek mei ekstereagen,
   sit ûnder it wikseljen fan loften 
yn liende tiid en rânelân te wachtsjen,
   oant de ‘iepen mienskip’ him wer meldt
   en buorfrou komt mei keallepoaten.


.

zaterdag 10 juni 2017

Brief oan Jennifer Allora

Miskien wiene wy der beide, Jennifer, mei de holle 
   net by, miskien wie ik by Simen Styl 
of by Tsjerk Hiddes fan Seisbierrum, 
   of wie ik yn ’e trekker fan Troje 
ivich op 'en paad nei de Frede fan Brussel, 
doe’t ik yn 'e iene of oare enklave 
   hearde fan de oansteande ferskining 
   fan dyn potfisk yn ’e Willemshaven. 

Mar wêr wiesto, Jennifer Allora, BA, 
   Master of Science! Op ’e Dokumenta? 
It krong earst net ta my troch. Do! 
   Fergruttest politike spanningen 
yn ’e publike sfear. Wiist ús op 
hierskuorren yn sosjale systemen 
   fan nasjonalisme, miljeu-aktivisme, 
   op oarlochs- en fersetsproblemen. 

Dat klonk net gek. 
   Mar hâldsto it mei Walt Disney, 
dan kinst net achte wurde om each te hawwen 
   foar de symboalyske diminsje 
(sjoen alle assosjaasjes dy’t op 
skiednis, kultuer en polityk ta drave), 
   fan Bolta’s Stiennen Ulebuorden 
   op ’e boaiem fan ’e Nije Yndustryhaven. 

Kenst ús toanielstikken ûnder wetter? 
   Yn ’e opkeamer: boer Bolta wisket 
him it swit fan ’e begreppele foarholle. 
   Hy woe it skriuwe – ferrek, hy hat it opret: 
syn selsdichte ‘Spotfers op potfisk’. 
Jennifer! De duvel hat mei Achab troaike, 
   mei it harpoeneardershânboek fan Hoekstra; 
   boer Bolta bliuwt yn 't koaike. 

De mobile marketing is oeral itselde
   en Keunst ferdwynt út ’e publike romte. 
Alve stêden krije alve fonteinen werom; 
   trekpleisters op 'e swolm fan Troje. 
Alve stêden oan 'e klassike gloarje, 
mondiale skyn, Bambi, Candy, toverring, 
   wylst de ûleboerdfiskjes inkeld swimme 
   yn 'e regionale ferbylding.


.

zondag 4 juni 2017

Alle fjirtjin dagen Itaka

                     Foar Gerben Gerbrandy, 
                     nei it optreden fan Tim yn Twizel 

Kavafis wist it net, mar alle fjirtjin dagen 
   bin ik twa nachten yn Itaka. 
Om dêr te kommen, dat falt ta, 
   as de Ofslútdykbrêgen net fertrage. 

De bloedstream wol ús de dyk oer ha; 
   dêrom is ’t ek yn dichters dragen 
om nei it hûs ta fan syn Zsa Zsa – 
   dêr binn’ syn bern; se hawwe fragen. 

Ik kin wol sizze dêr’t ik nei stribje; 
   in lytse bibleteek fan blêdmuzyk, 
folling foar de kattebak, en út ’e krantewyk 
   komt krekt genôch om fan te libjen. 

Achter rollûk en gerdinen 
   klinkt Tsjaikovsky’s Fioelekonsert 
yn foarseine lannen, dy’t wer ferdwine.
   (Net Kavafis syn skuld. Hy wie der net.) 

Dat ek yn ús taal de earen foaroan rinne, 
   is syn gloarje – mar it ûngelok wol ek wat. 
Foar ús gjin Itaka mear om te winnen; 
   dy’t telt, komt tongen tekoart.


.

donderdag 1 juni 2017

Yn 'e Harne

Myn lân, fan glimkes op ’e Ried en moarns 
   betiid op knibbels oan 'e seame; 
it fiskwetter krûpt by de wâlskanten op; 
   it gemaal lûkt nei grutter streamen. 

Do hast my makke sa’t ik bin, algeduerich 
   hinn’ en wer, fuortgean en stilstean, 
yn in weiglydzjen wer weromgean 
   nei bobbels op ’e dyk, sa hyt, 

yn ’e tiid dat gjin kat in klau útsloech 
   en as it reinde mochtest binnen bliuwe. 
Mei fjoer baarndest wetterferve droech. 
   Myn iten? Dreech hapke yn it hea. 

Dit iepen boek, dyn folplante platte polder 
   ha ’k rjocht en sljocht op ’e lea, 
oant ik de feiten yn ’e bulten fei 
   as page-turner foar de sûkersnobber. 

Ek slûpt de froast wol om myn klinte, 
   de hoksruten ticht as de ribbelfeart. 
Ryp redendielet oer de gerzen; 
   dize oer de net fertroude jarresleat. 

Seepolderlân, hoe’t ik dy belykje yn wêzen, 
   ik lit it, op ’e dyk, foar oaren lizze. 
De grutte wrâld wikselet as de wolken. 
   Alde Harne, do hoechst neat te sizzen.


.